zakłócanie działania tachografuOd 25 maja 2019 r. obowiązuje przepis przewidujący odpowiedzialność karną za ingerencję w działanie drogomierza pojazdu. Jeżeli zakłócanie działania tachografu wiąże się z ingerencją w prawidłowość pomiaru licznika, osoby tego dokonujące muszą liczyć się z odpowiedzialnością karną. Czyn taki zagrożony jest karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Z nowego przepisu już korzystają inspektorzy ITD, którzy dostali wytyczne z Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego. Jest także pierwszy wyrok sądu skazujący kierowcę “za jazdę na magnesie”.

Za manipulowanie tachografem nawet więzienie

Przez całe lata ingerencja w zapisy tachografu nie stanowiła przestępstwa. Zachowanie takie oczywiście wiązało się z konsekwencjami, nieraz bardzo surowymi. Organy w przypadku wykrycia jazdy na magnesie lub z wyłącznikiem nakładały kary pieniężne. Za taką praktykę można było również stracić licencję. Nie było jednak przepisu który zachowanie takie traktowałby jako przestępstwo. Sytuacja ta zmieniła się od 25 maja 2019 r. Od tego bowiem dnia obowiązuje nowy, dodany w kodeksie karnym – art 306a. Przewiduje on karę pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5 za zachowanie polegające na zmianie wskazania drogomierza pojazdu mechanicznego lub ingerencję w prawidłowość jego pomiaru. Taką samą karę przewidziano dla zlecającego takie czynności. Jeżeli zatem zakłócanie działania tachografu wiąże się z ingerencją w licznik pojazdu, wówczas osoby tego dokonujące muszą liczyć się z odpowiedzialnością karną. Choć nie taki był cel wprowadzenia nowego przepisu, to taki jest jego efekt.

Nowy przepis – od 25 maja 2019 r.

W związku z faktem, że istotna część sprowadzanych do Polski samochodów używanych miała cofnięte liczniki, ustawodawca zdecydował się wprowadzić karalność takiego zachowania. W związku z tym od 25 maja 2019 r. obowiązuje dodany art 306a kodeksu karnego.

Art. 306a. [Cofanie lub inna ingerencja we wskazania licznika przebiegu w pojeździe mechanicznym]

§ 1. Kto zmienia wskazanie drogomierza pojazdu mechanicznego lub ingeruje w prawidłowość jego pomiaru, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto zleca innej osobie wykonanie czynu, o którym mowa w § 1.
§ 3. W wypadku mniejszej wagi, sprawca czynu określonego w § 1 lub 2, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Literalne brzmienie przepisu jednoznacznie wskazuje, że karalność dotyczy ingerencji w liczniki, które zliczają całkowity przebieg przejechanych przez pojazd kilometrów lub mil. Taki też był cel jego wprowadzenia. Natomiast podstawowym celem tachografu jest rejestracja czasu pracy kierowcy. Jednak by mogło to nastąpić, tachograf rejestruje m. in. przejechaną przez pojazd drogę, jego chwilową prędkość oraz aktywność kierowcy. Jeżeli zatem manipulacja tachografem wiąże się z ingerencją w prawidłowe działanie drogomierza pojazdu, to osoba dopuszczająca się tego naraża się na odpowiedzialność karną. Z odpowiedzialnością musi liczyć się również osoba która zleca innej osobie takie zachowanie.

Komu i jaka kara grozi

Art. 306a k.k. przewiduje odpowiedzialność karną, która charakteryzuje się tym, że ponoszą ją wyłącznie osoby fizyczne. Tym samym odpowiedzialności będą podlegały konkretne osoby ingerujące w prawidłowość wskazań licznika. Będzie ona dotyczyła również pomocników, podżegaczy i zlecających. Jeżeli np. kierowca użyje wyłącznika tachografu co spowoduje również zatrzymanie lub zakłócenie pracy drogomierza to grozi mu kara od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Jeżeli polecenie użycia wyłącznika wyda mu szef to również jemu grozi taka sama odpowiedzialność jak kierowcy. W przypadku gdy takie zachowanie zostanie zakwalifikowane jako czyn mniejszej wagi to grozi za nie kara grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienie wolności do lat 2. Należy również zwrócić uwagę, że przestępstwo z art 306a k.k. będzie się przedawniało po 10 latach od jego popełnienia. A w przypadku gdy w tym czasie zostanie wszczęte postępowanie karne to po 20 latach.

Zakłócanie pracy tachografu, jeżeli wiąże się z ingerencją w licznik pojazdu to nie przelewki. Sankcje są bardzo poważne, włącznie z karą więzienia. Długi jest również okres przedawnienia takich przestępstw, a zatem okres w którym organ może zająć się sprawą.

Wytyczne GITD. Wyrok Sądu

Jak wynika z informacji do których dotarł Dziennik Gazeta Prawna, Wojewódzkie Inspektoraty dostały wytyczne z GITD dotyczące nowego przepisu. Zgodnie z nimi, jeżeli w trakcie kontroli na drodze stwierdzona zostanie taka manipulacja wskazaniami tachografu, która również powoduje fałszowanie zapisów drogomierza, ITD ma wzywać policję. Wynika to z tego, że ITD nie ma uprawnień do prowadzenia spraw karnych. Uprawnienia takie ma natomiast m. in. policja.

Jak podaje DGP, w jednym ze śląskich sądów skazano już kierowcę z art 306a k.k. właśnie za “jazdę na magnesie”.

W tym zakresie należy jednak zwrócić uwagę, że nowy art 306a k.k. nie wprowadza karalności za fałszowanie zapisów tachografów. Natomiast karalność dotyczy niedozwolonej ingerencji w drogomierz pojazdu związanej z zakłócaniem pracy tachografu. I to właśnie ta ingerencja w prawidłowość pomiaru drogomierze podlega karze.

Jeżeli odpowiedzialność administracyjna to nie karna

Art 92a ust. 9 ustawy o transporcie drogowym:

Jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załącznikach nr 3 i 4 do ustawy, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia albo przestępstwa, w stosunku do podmiotu będącego osobą fizyczną stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej.

Ingerencja w pracę tachografu zagrożona jest karą pieniężną (stanowi delikt administracyjny). W zależności od tego na czym polega jest kwalifikowane jako naruszenie opisane lp. 6.1.3. lub lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Wobec tego powstaje wątpliwość, czy w przypadku zakłócania działania tachografu polegającego jednocześnie na ingerencji w prawidłowość pomiaru licznika może dojść do skazania za przestępstwo. Czy też w takiej sytuacji sprawca poniesie wyłącznie odpowiedzialność administracyjną – zapłaci karę pieniężną. Wątpliwości tej nie da się jednoznacznie rozstrzygnąć, przy czym należy zwrócić uwagę, że wystąpi ona wyłącznie w przypadku przewoźników prowadzących tzw. jednoosobowe działalności gospodarcze, ewentualnie zarządzających transportem. W przypadku spółek do odpowiedzialności niezależnie od siebie zostaną pociągnięte zarówno osoby fizyczne (ewentualna odpowiedzialność karna), jak i sama spółka (odpowiedzialność administracyjna).

Prawo nie działa wstecz

Przepis przewidujący odpowiedzialność karną za ingerencję we wskazania licznika przebiegu w pojeździe mechanicznym obowiązuje od 25 maja 2019 r. Zatem z odpowiedzialnością karną muszą liczyć się osoby, które ingerowały we wskazania drogomierza po tej dacie. Osoby które wcześniej dopuszczały się takich czynów nie poniosą odpowiedzialności za nowy typ przestępstwa.

Konsekwencje zmiany przepisów

Choć ratio legis nowej regulacji było zupełnie inne, to tak przedsiębiorcy, jak i kierowcy powinni zdawać sobie sprawę, że stosowanie urządzeń ingerujących w pracę tachografów, które ingerują we wskazania licznika, to nie przelewki. Zarówno z powodu wysokiej sankcji, jak i długiego okresu przedawnienia karalności. Co prawda przestępstwo z art 306a k.k. nie zostało wymienione w art. 5 ust. 2a u.t.d., to jest wśród tych które automatycznie powodują utratę dobrej reputacji, to jednak samo skazanie za nie, bez względu na rodzaj kary, ma swoje liczne negatywne implikacje przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Nie można również zapomnieć, że podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu stanowi najpoważniejsze naruszenie (NN). Popełnienie już jednego takiego naruszenia powoduje wszczęcie postępowania w przedmiocie oceny dobrej reputacji.

ITD informuje o pierwszych przypadkach

O tym, że z nowych przepisów korzysta Inspekcja Transportu Drogowego świadczą jej komunikaty. W listopadzie, Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Katowicach poinformował o wynikach kontroli w czasie której stwierdzono, że kierowca zakłócał działania tachografu za pomocą pilota. Oprócz kary pieniężnej grożącej przewoźnikowi i osobie zarządzającej, na kierowcę nałożono karę za wykroczenie oraz wezwano policjantów którzy zatrzymali kierowcę pod zarzutem przestępstwa związanego z manipulacją drogomierzem pojazdu (link do komunikatu). Dokładnie tak samo zareagowali inspektorzy z gorzowskiego WITD (link do komunikatu).

Inne konsekwencje jazdy z wyłącznikiem

W niniejszym artykule przedstawione zostały konsekwencje prawne związane z obowiązywaniem nowego przepisu. Należy natomiast zwrócić uwagę, że zakłócanie działania tachografu ma o wiele szersze konsekwencje niż te opisane w niniejszym artykule. Więcej o nich w artykule “Jazda na magnesie – konsekwencje.”

Podsumowanie

W świetle nowych przepisów, zakłócanie działania tachografu (m. in. stosowanie wyłącznika lub tzw. jazda na magnesie) przestało być zagrożone wyłącznie sankcjami finansowymi. W przypadku tego rodzaju naruszeń oprócz sankcji finansowych, osoby zaangażowane w takie działania mogą ponieść odpowiedzialność karną. Co prawda ściśle biorąc, nie będzie ona dotyczyła ingerencji w tachograf, ale ingerencji w licznik pojazdu, to jednak skutek będzie jeden – wyrok skazujący.

Jeżeli wobec Twojej Firmy zostało wszczęte postępowanie dotyczące nałożenia kary lub oceny dobrej reputacji i potrzebujesz pomocy prawnej. Skontaktuj się z Kancelarią. tel. 691 839 919 lub mail sekretariat@prawnicytransportu.pl 

Masz pytania?

Zapraszamy do kontaktu z Kancelarią sekretariat@prawnicytransportu.pl lub telefonicznie 691 839 919.

Podobał Ci się ten artykuł?

Jeśli tak, to zapisz się na subskrypcję. Powiadomię Cię o nowych artykułach.

22 Lis

Mobilne stacje kontroli drogowej.

7 listopada 2019 r. weszły w życie przepisy dotyczące mobilnych stacji kontroli drogowej. Na ich podstawie Inspekcja Transportu Drogowego będzie mogła przeprowadzać szczegółowe kontrole techniczne w mobilnych stacjach kontroli drogowej. Wcześniej, gdy ITD stwierdziła poważniejsze uchybienia mogła zatrzymać dowód rejestracyjny i i skierować pojazd do badania w stacji diagnostycznej.  Zgodnie z nowymi przepisami ITD będzie […]

Czytaj dalej
21 Lis

LPG objęte systemem SENT.

Od 1 grudnia 2019 r. transport LPG został objęty system SENT.   Monitorowanie będzie dotyczyło towarów objętych pozycją CN ex 2711 – propan, butan albo mieszaniny propanu-butanu, bez względu na ich ilość w przesyłce. Monitorowaniu nie będzie podlegać gaz LPG: objęty procedurą celną tranzytu, składowania, odprawy czasowej, przetwarzania, wywozu albo powrotnym wywozem; przemieszczany z zastosowaniem systemu […]

Czytaj dalej
7 Paź

Jazda na magnesie – konsekwencje.

Jazda na magnesie stanowi bardzo poważne naruszenie (BPN). Jest ono zagrożone karą 5.000,00 zł, nakładaną na przewoźnika. Polskie organy kontrolne kwalifikują ją jako naruszenie lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (alej: u.t.d.). 6.2.1. Niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na […]

Czytaj dalej
26 Sie

Zaproszenie do udziału w konferencji – 10 września 2019 r. POZNAŃ.

  Zapraszamy do wzięcia udziału w Konferencji: Transport Manager Meeting: Praktyczne Aspekty Zarządzania Transportem która odbędzie się: 10 WRZEŚNIA 2019 r. od. godz. 9:00-17:30 POZNAŃ Hotel Novotel Poznań Centrum ul. Plac Andersa 1, 61-898 Poznań REJESTRACJA   PROGRAM KONFERENCJI:   Nadchodzą zmiany w SENT. Nowe obowiązki przewoźników pojawią się na przełomie 2019 i 2020 r.  […]

Czytaj dalej
22 Sie

SENT – olej opałowy – zmiany od 1 września 2019.

1 września 2019 r. zacznie obowiązywać większość zmian  dotyczących monitorowania obrotu olejami opałowymi, wprowadzonych ustawą  z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw.  Efektem zmian jest istotne rozszerzenie zakresu regulacji ustawy SENT, która oprócz przewozu olejów opałowych objęła również obrót  nimi, w tym  […]

Czytaj dalej
24 Lip

Sukcesja firmy transportowej – część I.

Sukcesja firmy transportowej. Pod koniec 2018 r. weszła w życie ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej. Jej wejście oraz  wcześniejsze prace nad nią, wywołał zwiększone zainteresowanie tematem sukcesji firm. Pod pojęciem tym należy rozumieć nie tylko dziedziczenie firmy w przypadku śmierci jej właściciela, ale również przekazanie jej w ręce następców za jego życia.  Przekazanie […]

Czytaj dalej
24 Lip

27 lipca 2019 r. mija termin na złożenie oświadczenia w sprawie obniżki cen energii elektrycznej.

Mikro oraz mali przedsiębiorcy mają czas do 27 lipca 2019 r. na złożenie oświadczenia o spełnieniu przesłanek dla dalszego utrzymania cen energii.  Oświadczenie takie powinno być złożone przedsiębiorstwu energetycznemu, które jest stroną umowy sprzedaży energii elektrycznej albo umowy kompleksowej. Będzie ono uprawniało do obniżki cen prądu. Złożenie oświadczenia będzie podstawą uprawnienia do utrzymania ceny energii […]

Czytaj dalej
2 Lip

Dyrektywa Track & Trace -System Śledzenia Wyrobów Tytoniowych.

20 maja 2019 r. zaczęła obowiązywać tzw. Dyrektywa Track & Trace wprowadzająca System Śledzenia Wyrobów Tytoniowych na terenie całej Unii Europejskiej  Celem systemu jest zwalczanie nielegalnego handlu wyrobami tytoniowymi oraz ochrona zdrowia publicznego, budżetu państwa, oraz podmiotów prowadzących legalną działalność w zakresie wyrobów tytoniowych. Zgodnie z przepisami koszty związane z wyposażeniem przedsiębiorstw transportowych w urządzenia do odczytywania i […]

Czytaj dalej
24 Cze

Polska przystąpiła do protokołu e-CMR.

14 czerwca 2019 r. Polska przystąpiła do protokołu dodatkowego do Konwencji CMR w sprawie elektronicznego listu przewozowego (zwanego e-CMR). Protokół wejdzie w życie 11 września 2019 r. Nie oznacza to jednak, że przewoźnicy już mogą zastąpić papierowe dokumenty elektronicznymi. Przyjęcie protokołu to dopiero pierwszy i niezbędny krok w drodze do przejścia z dokumentacji papierowej na […]

Czytaj dalej
18 Cze

SENT | Kiedy kierowca powinien odmówić przyjęcia mandatu?

W sytuacji gdy przewoźnik nie zgadza się z ustaleniami kontrolujących dotyczącymi stwierdzonych naruszeń SENT, kierowca powinien odmówić przyjęcia mandatu. Rodzaje kar w ustawie SENT. Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów  przewiduje dwa rodzaje kar: administracyjne kary pieniężne nakładane na firmy, grzywny nakładane na kierowców. Administracyjne kary pieniężne. Za naruszenia wskazane w […]

Czytaj dalej
17 Cze

Ostatnie chwile na złożenie wniosku o wznowienie postępowań dotyczących kar za przekroczenie nacisku osi.

W dniu 21 marca 2019 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) orzekł, że Polska naruszyła prawo unijne wprowadzając ograniczenia dla swobodnego ruchu pojazdów o maksymalnym nacisku osi napędowej  wynoszącym 11,5 tony. Wyrok TSUE stanowi dla przewoźników podstawę do odzyskania zapłaconych kar. Dotyczy to przede wszystkim kar  nałożonych za przejazdy realizowane w ruchu międzynarodowe.  Więcej informacji o tym zwrotu […]

Czytaj dalej
17 Cze

30 czerwca mija termin zatwierdzenia sprawozdania finansowego.

Spółki wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) są zobowiązane do 30 czerwca zatwierdzić sprawozdania finansowe i złożyć je do KRS najpóźniej do 15 lipca. Za niezłożenie sprawozdania grożą kary grzywny. Należy zwrócić uwagę, że od 15.03.2018 r. zmieniły się zasady składania sprawozdań do KRS – obecnie jest to możliwe tylko formie elektronicznej.

Czytaj dalej
27 maja

Kary za cofanie liczników – nowy przepis.

Od 25 maja 2019 r. obowiązuje nowy przepis penalizujący tzw. “kręcenie liczników”. Chodzi o nowy art 306a kodeksu karnego  dodany przez art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 marca 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy – Kodeks karny. Art. 306a k.k. §  1. Kto zmienia wskazanie drogomierza pojazdu mechanicznego […]

Czytaj dalej
24 maja

Karty paliwowe a VAT – ważny wyrok Trybunału z 15 maja 2019 r., C-235/18.

15 maja 2019 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) wydał ważne dla branży transportowej orzeczenie dotyczące rozliczeń podatku VAT od zakupu paliwa przy użyciu kart paliwowych. Wyrok może mieć istotne skutki zarówno dla podmiotów oferujących karty, jak i ich klientów. Dlatego należy zwrócić na niego szczególną uwagę. Na samym początku należy jednak zaznaczyć, że […]

Czytaj dalej