Kara SENT GPS: 10 000 zł za przerwę w przekazywaniu danych

W tym artykule omawiam jedno z trzech najczęstszych naruszeń SENT. Jest nim brak lub przerwa w przekazywaniu danych GPS pojazdu przewożącego towar podlegający zgłoszeniu SENT. Przewoźnikowi grozi za nie kara w wysokości 10 000 zł – i to za każde zgłoszenie. Co istotne, postępowanie dotyczące tego naruszenia może zostać wszczęte nie tylko po kontroli na drodze, podczas której zostanie stwierdzone naruszenie, ale również w następstwie późniejszego sprawdzenia rejestru zgłoszeń SENT. Dlatego kara SENT GPS to zagadnienie, któremu warto się przyjrzeć

Brak danych GPS to jedno z najczęstszych naruszeń

Jak już wcześniej zauważono brak przekazywania danych GPS to jedno z najczęstszych naruszeń SENT. W praktyce problem może wynikać z awarii urządzenia, utraty zasięgu albo błędnej konfiguracji systemu. Czasami przyczyna jest jednak bardzo prosta: kierowca nie włącza aplikacji, albo przewoźnik nie powiąże lokalizatora z konkretnym zgłoszeniem SENT.

Trasa zapisana w systemie, ale dane nie były przekazywane

Często zdarza się tak, że trasa została zapisana w systemie telematycznym przewoźnika, ale dane nie były przekazywane na bieżąco do systemu SENT. To istotne rozróżnienie, bowiem przepisy zobowiązują do przekazywania danych.

Samo zapisanie trasy nie wystarczy. Dane muszą być na bieżąco przesyłane do systemu SENT, tak aby kontrolujący mogli sprawdzać aktualne położenie pojazdu wraz z przewożonym towarem.

Przewoźnik może więc dysponować pełnym zapisem przejazdu i widzieć, gdzie znajdował się pojazd; nie oznacza to jednak, że te same informacje na bieżąco trafiały do SENT.

Przyczyną takiej sytuacji może być niewłaściwe ustawienie w programie. Czasami wystarczy niezaznaczenie odpowiedniej opcji albo nieprzesunięcie tak zwanego właściwego suwaka. W systemie przewoźnika wszystko wygląda wtedy prawidłowo, ponieważ dane GPS się zapisują, ale nie są one przekazywane do systemu SENT. Zatem administracja skarbowa nie otrzymuje tych danych.

Przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem.

Art. 10a ust. 1 ustawy SENT

W przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.

Art. 22 ust. 2a ustawy SENT

Obowiązki przewoźnika

Przewoźnik musi przede wszystkim wyposażyć pojazd w odpowiednie urządzenie do przekazywania danych – tzw. GPS. Powinien również wpisać numer lokalizatora do zgłoszenia SENT – tak żeby powiązać lokalizator z właściwym zgłoszeniem. Przewoźnik powinien również zapewnić przekazywanie aktualnych danych przez całą trasę objętą zgłoszeniem.

Kiedy włączyć lokalizator GPS

Również kierowca ma obowiązki. Powinien on włączyć lokalizator przed rozpoczęciem przewozu na terytorium Polski. Jeżeli pojazd wjeżdża do Polski z zagranicy, włączenie GPS i przekazywania danych powinno nastąpić jeszcze przed przekroczeniem granicy. Dlatego w praktyce należy uruchomić lokalizator odpowiednio wcześniej, jeszcze przed przekroczeniem granicy. Włączenie go dopiero po przekroczeniu granicy – chociażby kilka minut po wjeździe do Polski – jest uznawane za naruszenie.

W przypadku gdy środek transportu jest wyposażony w lokalizator, kierujący jest obowiązany włączyć lokalizator:

• przed rozpoczęciem przewozu towaru – w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w art. 5 ust. 1, a w przypadku kilku miejsc załadunku na terytorium kraju z chwilą rozpoczęcia przewozu towaru z pierwszego miejsca załadunku na terytorium kraju,
• z chwilą rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju – w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1.

Zatem z literalnego brzmienia przepisu wynika, że w przypadku przewozów rozpoczynających się w Polsce (art. 5 SENT) lokalizator należy włączyć przed rozpoczęciem przewozu towaru (zatem przykładowo przed wyjazdem z bazy, terenu magazynu). Natomiast w przypadku przewozów rozpoczynających się za granicą – do Polski (art. 6 SENT) oraz przewozów tranzytowych – przez Polskę (art. 7 SENT) lokalizator należy włączyć z chwilą rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju. Jednak dlatego, że przewoźnik ma zapewnić przekazywanie aktualnych danych GPS w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, to w przypadku przewozów do Polski (art. 6 SENT) oraz tranzytowych (art. 7 SENT) – w praktyce lokalizator należy włączyć jeszcze przed przekroczeniem granicy z Polską. Określenie „z chwilą” jest nie ostre i w praktyce wywołuje spory – dlatego na podstawie naszego doświadczenia i dla bezpieczeństwa sugerujemy uruchamiać GPS przed przekroczeniem granicy.

Ta sama zasada dotyczy przewozów rozpoczynających się w Polsce, na przykład wyjazdów z magazynów albo też baz paliwowych. Lokalizator uruchamiamy przed rozpoczęciem przewozu po drodze publicznej, a zatem odpowiednio jeszcze będąc na terenie zakładu (np. bazy paliwowej), a nie dopiero po wyjeździe z terenu zakładu.

Kiedy wyłączyć GPS

Lokalizator GPS można wyłączyć dopiero po dostarczenie towaru albo zakończenie przewozu na terytorium Polski.

W przypadku gdy środek transportu jest wyposażony w lokalizator, kierujący jest obowiązany wyłączyć lokalizator nie wcześniej niż z chwilą:

• dostarczenia towaru do miejsca dostarczenia towaru na terytorium kraju, a w przypadku kilku miejsc dostarczenia towaru na terytorium kraju z chwilą dostarczenia towaru do ostatniego miejsca dostarczenia towaru na terytorium kraju,
• zakończenia przewozu towaru na terytorium kraju.

Przerwa w przekazywaniu danych GPS

Odrębną kwestią wymagającą szerszego omówienia jest przerwa w przekazywaniu danych GPS. Przepisy stanowią, że w przypadku niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji (ZSL), która trwa dłużej niż godzinę, kierowca musi niezwłocznie zatrzymać pojazd. Powinien to zrobić na najbliższym parkingu samochodowym albo w najbliższej zatoce postojowej.

W przypadku przewozu towarów niebezpiecznych podlegających przepisom ADR należy zatrzymać pojazd na najbliższym parkingu lub w innym miejscu zapewniającym bezpieczny postój, z uwzględnieniem regulacji ADR.

Po stwierdzeniu takiej awarii przewóz może być kontynuowany, między innymi, po:

• przywróceniu transmisji,
• wyposażeniu pojazdu w sprawny lokalizator,
• przeładunku towaru do innego, odpowiednio wyposażonego pojazdu.

Przepisy przewidują także możliwość kontynuowania przewozu po nałożeniu zamknięć urzędowych na pojazd lub towar, albo po zarządzeniu konwoju.

Z tych regulacji wywodzi się tak zwana dopuszczalna godzinna przerwa w przekazywaniu danych – należy jednak to dokładnie wyjaśnić, bowiem często „ta godzina” jest błędne rozumiana.

Przez godzinę mogę jechać bez GPS-u – to nieprawda

Dopuszczalna godzinna przerwa dotyczy przerwy, a nie braku rozpoczęcia transmisji.

Należy wyraźnie odróżnić przerwę w transmisji od sytuacji, w której przekazywanie danych w ogóle nie zostało rozpoczęte. Czasami spotykamy się z błędnym przekonaniem, że w przypadku SENT można przez godzinę jechać bez włączonego GPS-u. To nieprawda. Przepis dotyczy przerwy w przekazywaniu danych. Jeżeli lokalizator w ogóle nie został uruchomiony, nie mamy do czynienia z przerwą. Mamy natomiast do czynienia z niewykonaniem obowiązku włączenia lokalizatora przed rozpoczęciem przewozu. Organ widzi w systemie, czy transmisja została rozpoczęta, a następnie przerwana, czy też dane od początku nie były przekazywane do systemu

Inaczej wygląda więc sytuacja, gdy lokalizator został prawidłowo uruchomiony, ale podczas przewozu doszło do utraty sygnału albo awarii. Jeżeli taka przerwa trwa nie dłużej niż godzinę, to co do zasady nie powinna prowadzić do nałożenia kary.

Jeżeli natomiast jazdę rozpoczęto bez uruchomienia lokalizatora, naruszeniem może być nawet kilka lub kilkanaście minut jazdy bez przekazywania danych. Stąd biorą się częste kary nakładane po kontroli przeprowadzonej tuż po przekroczeniu polskiej granicy.

Zdarza się, że kierowca wjeżdża do Polski i zakłada, że zatrzyma się na najbliższej stacji już po polskiej stronie, tam wypije kawę i następnie włączy GPS. Tymczasem kontrola może nastąpić właśnie na tym krótkim odcinku pomiędzy przekroczeniem granicy a tą najbliższą stacją na której kierowca planopwał się zatrzymać.

Dlatego lokalizator należy włączyć wcześniej, tak aby dane były przekazywane już od chwili wjazdu do Polski. Jeżeli później wystąpi krótkotrwała utrata sygnału, będziemy mieli do czynienia z przerwą w transmisji, a nie całkowitym brakiem przekazywania danych od początku przewozu.

Należy również zwrócić uwagę, że także kierowcy grozi grzywna do 7,5 tys. zł w przypadku niezatrzymanie pojazdu z powodu niesprawności lokalizatora trwającej ponad godzinę.

Jaka kara SENT za brak GPS?

Przewoźnikowi, który nie zapewni przekazywania aktualnych danych GPS, grozi kara w wysokości 10 tysięcy złotych za każde zgłoszenie SENT. Jest to kara określona w sposób sztywny. Organ nie może jej zwyczajnie zmniejszyć, na przykład z 10 tysięcy do 2 albo 5 tysięcy złotych.

Osobną odpowiedzialność może ponosić kierowca. Jeżeli nie włączy lokalizatora przed rozpoczęciem przewozu, grozi mu grzywna w wysokości od 5 do 7,5 tysiąca złotych.

W jednej sprawie mogą więc pojawić się dwie sankcje: kara dla przewoźnika oraz grzywna dla kierowcy. Ich łączna wysokość może wynieść nawet 17,5 tysiąca złotych.

Kierowca nie zawsze widzi, czy GPS działa

Problem bywa również w tym, że kierowca nie zawsze widzi, czy dane GPS są wysyłane. Dlatego firmy wykonujące przewozy podlegające obowiązkom SENT powinny wprowadzić procedury w tym zakresie.

Kierowca powinien wiedzieć, komu zgłosić problem i co ma zrobić w przypadku przerwy w transmisji. Z kolei spedytor lub dyspozytor powinni kontrolować przekazywanie danych i w razie awarii ustalić z kierowcą dalszy sposób postępowania. W tym celu można wykorzystać automatykę i rozwiązania informatyczne.

Lokalizator awaryjny

Do zgłoszenia można również przypisać awaryjny lokalizator, na przykład aplikację zainstalowaną na telefonie kierowcy. Może ona zabezpieczać przewóz na wypadek problemów z podstawowym urządzeniem. W takiej sytuacji pojazd może poruszać się z dwoma lokalizatorami lub ZSL i lokalizatorem.

Sprawdzenie transmisji – formularz SENT406

To, czy dane są przekazywane, można sprawdzić na stronie PUESC za pomocą formularza SENT 406. Bieżąca kontrola pozwala odpowiednio wcześnie wykryć problem i podjąć właściwe działania.

Co w przypadku stwierdzenia naruszenia kara SENT GPS

Co zrobić w sytuacji, kiedy naruszenie zostanie stwierdzone i zostanie wszczęte postępowanie? Kara za błąd SENT: czy można jej uniknąć? Każda sprawa wymaga osobnej analizy. Po otrzymaniu zawiadomienia nie należy od razu ograniczać się do wniosku o odstąpienie od nałożenia kary. W pierwszej kolejności należy sprawdzić, czy istnieją podstawy do umorzenia postępowania. Dopiero jeżeli takich podstaw nie ma, należy rozważyć możliwość wystąpienia o odstąpienie od nałożenia kary.

Umorzenie postępowania oraz odstąpienie od nałożenia kary to dwa różne rozstrzygnięcia. Umorzenie postępowania oznacza, że nie ma podstaw do nałożenia kary. Natomiast przy odstąpieniu od nałożenia kary organ stwierdza naruszenie, ale ze względu na szczególne okoliczności rezygnuje z nałożenia sankcji. Trzeba przy tym pamiętać, że odstąpienie od nałożenia kary jest wyjątkiem. Samo stwierdzenie, że błąd był przypadkowy albo nieumyślny, co do zasady nie wystarczy. Więcej o różnicy między umorzeniem postępowania a odstąpieniem od nałożenia kary oraz o przesłankach obu tych rozstrzygnięć w innych materiałach dostępnych na naszej stronie – Umorzenie kary SENT-czy jest możliwe?

Podsumowanie

Podsumowując, za brak danych GPS albo przerwę w ich przekazywaniu przewoźnikowi grozi kara SENT w wysokości 10 tys. zł. Za każde zgłoszenie. Osobna grzywna w wysokości od 5 do 7,5 tys. zł może zostać nałożona na kierowcę.

Samo zapisanie trasy nie oznacza jeszcze, że dane były prawidłowo przekazywane do SENT. Godzinna przerwa dotyczy sytuacji, w której transmisja została rozpoczęta, a następnie przerwana. Nie oznacza natomiast, że można rozpocząć przewóz bez włączonego lokalizatora i wysłania danych GPS.

Jeżeli postępowanie zostało wszczęte, w pierwszej kolejności należy zbadać podstawy do jego umorzenia. Jeżeli ich nie ma, trzeba ocenić możliwość odstąpienia od nałożenia kary.

Sprawy SENT prowadzimy od 2017 roku, czyli od początku obowiązywania ustawy. Uczestniczyliśmy już w setkach takich postępowań. Jeżeli Państwa firma potrzebuje pomocy w sprawie SENT, szkolenia albo reprezentacji w postępowaniu dotyczącym kary, zapraszamy do kontaktu z kancelarią PrawnicyTransportu.pl.

Skuteczne odwołanie SENT: kara 10 000 zł zamiast 90 000 zł

Materiał ma charakter ogólnoinformacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej ani wykładni prawa i nie tworzy relacji klient-prawnik. Autor nie odpowiada za skutki zastosowania się do treści i zastrzega sobie prawo do jej zmiany – w szczególności wobec zmian prawa, orzecznictwa lub praktyki organów.