Olej posmażalniczy (UCO) i inne towary CN 1518 w systemie SENT

Od 31 października 2026 roku monitorowanie SENT obejmie przewozy towarów objętych pozycją CN 1518 – niejadalne tłuszcze i oleje, do których zalicza się m.in. zużyty olej kuchenny (used cooking oil – tzw. „UCO”). Tym samym olej posmażalniczy (UCO) i inne towary CN1518 znajdą się w systemie SENT.”). Objecie system SENT monitorowania tej grupy towarów będzie się wiązało z obowzkami zarówno dla przewoźników, firm odbierających olej z gastronomii i zakładów przetwarzających.

Co przedsiębiorcy obracający takimi towarami muszą wiedzieć i jak przygotować się do nowych regulacji? Poniżej wyjaśniamy to krok po kroku.

Tłuszcze i oleje objęte monitowaniem

System Elektronicznego Nadzoru Transportu (SENT) obejmuje już swoim zakresem przewozy licznych tłuszczów i olejów, zarówno pochodzenia roślinnego jak i zwierzęcego. Dotychczas rozporządzenie Ministra Finansów wymieniało towary objęte pozycjami CN od 1507 do 1516, a także pozycją CN 1517 (z wyłączeniem margaryny oraz margaryny płynnej).

Obecnie, na mocy rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 22 kwietnia 2026 r. (Dz.U. poz. 589) systemem SENT zostaną objęte również towary sklasyfikowane do pozycji CN 1518. Rozporządzenie wejdzie w życie 31 października 2026 r. – od tego dnia przewozy tego rodzaju tłuszczów i olejów będą musiały być zgłaszane do systemu SENT.

Co ważne, rozporządzenie nie posługuje się nazwami handlowymi towarów, lecz wskazuje konkretne pozycje Nomenklatury Scalonej (CN). Oznacza to, że chcąc przygotować się do nowych obowiązków, w pierwszej kolejności należy ustalić, do jakiego kodu CN sklasyfikowane są towary, które potencjalnie mogą wchodzić w zakres systemu SENT. Precyzyjna klasyfikacja towarów to podstawa – a nawet nieznaczne błędy w tym zakresie mogą słono kosztować.

Na jakie towary rozszerzono system SENT?

Dopisana do rozporządzenia Ministra Finansów pozycja CN 1518 obejmuje:

„Tłuszcze i oleje, zwierzęce, roślinne lub mikrobiologiczne i ich frakcje, gotowane, utlenione, odwodnione, siarkowane, napowietrzane, polimeryzowane przez ogrzewanie w próżni lub w gazie obojętnym, lub inaczej modyfikowane chemicznie, z wyłączeniem objętych pozycją 1516; niejadalne mieszaniny lub preparaty z tłuszczów lub olejów, zwierzęcych, roślinnych lub mikrobiologicznych, lub z frakcji różnych tłuszczów lub olejów z niniejszego działu, gdzie indziej niewymienione ani niewłączone.”

Źródło: Serwis Informacyjny Taryfy Celnej ISZTAR.

Wśród towarów zaliczanych do pozycji CN 1518 znajduje się m.in. zużyty olej kuchenny – czyli olej posmażalniczy, znany też jako UCO (used cooking oil). Towar ten znajduje zastosowanie m.in. do produkcji biopaliw, stąd też jego znaczenie rynkowe – oraz ryzyko nieprawidłowości w obrocie, którym zapobiegać ma jego objęcie systemem monitorowania. Na zagrożenia dla należności publicznoprawnych w tym sektorze rynku wskazywało Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, przedstawiając Ministerstwu Finansów postulat rozszerzenia systemu SENT.

Uwaga – niektóre spośród towarów objętych pozycją CN 1518 są towarami akcyzowymi, jeżeli są przeznaczone do celów opałowych lub napędowych. Jednakże monitorowaniu SENT będą podlegać zarówno towary akcyzowe, jak i te niepodlegające podatkowi akcyzowemu. Monitorowanie obejmie przewozy tych towarów bez względu na ich przeznaczenie.

Nowe przepisy nie wpływają na obowiązujące już dotychczas regulacje dot. przewozu odpadów. Jeśli więc przewożony towar ma jednocześnie charakter odpadu, to nadal podlega on wszystkim dotychczasowym regulacjom, niezależnie od ewentualnych nowych obowiązków.

Nie każdy przewóz trzeba zgłaszać – wyjątki od obowiązku monitorowania

Nowe obowiązki stanowią istotną zmianę nie tylko dla podmiotów z branży olejowej oraz producentów biopaliw, ale także dla branży gastronomicznej, w tym dla restauracji i barów. Czujność muszą zachować również przewoźnicy. Dla podmiotów, które są zaangażowane w przewozy takich towarów (np. oleju posmażalniczego) jest jednak też dobra informacja – nie każdy przewóz będzie musiał być zgłaszany do systemu SENT.

Obowiązek monitorowania przewozu towarów objętych pozycją CN 1518 dotyczy sytuacji, w których masa brutto przesyłki przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów. Oznacza to, że jeśli przewożone jest mniej niż 500 kilogramów lub 500 litrów tego towaru – to przewozu takiego nie trzeba zgłaszać do systemu SENT, bez względu na spełnienie innych warunków.

Co jednak, jeśli przewożone będzie powyżej 500 kg lub 500 l towaru z pozycji CN 1518? Wówczas czasami również przewozy mogą być zwolnione z obowiązku zgłoszeniowego.

Po pierwsze, monitorowaniu nie podlega przewóz takich towarów w opakowaniach jednostkowych, których masa brutto nie przekracza 26 kg lub objętość nie przekracza 26 litrów. Nawet jeśli łączna ilość takiego towaru znacznie przekracza próg 500 kg/500 l, lecz towar ten w całości jest przewożony w opakowaniach jednostkowych nie większych niż 26 kg/26 l, wówczas nie podlega monitorowaniu.

Po drugie, system SENT nie dotyczy przewozów objętych procedurą celną tranzytu, składowania, odprawy czasowej, przetwarzania, wywozu albo powrotnym wywozem – tak długo, jak towary te są objęte którąś z tych procedur celnych. Jeśli jednak towar po odprawie i zakończeniu procedury celnej przewożony jest dalej – wówczas w tym zakresie nieobjętym odpowiednią procedurą celną będzie już podlegać zgłoszeniu do systemu SENT.

Po trzecie, zgłoszeniom do systemu monitorowania nie będą podlegać przewozy towarów przemieszczanych w ramach procedury zawieszenia poboru akcyzy, z zastosowaniem e-AD (z nadanym numerem referencyjnym uzyskanym z krajowego systemu teleinformatycznego, albo przekazanego do krajowego systemu teleinformatycznego przez właściwe władze innego niż Polska państwa członkowskiego UE), albo dokumentu zastępującego e-AD.

Co jeśli przewóz jest objęty obowiązkiem SENT

Jeśli przewóz towaru z pozycji CN 1518 nie mieści się w obrębie powyższych zwolnień, od 31 października 2026 r. będzie podlegał monitorowaniu SENT. Obowiązki z tym związane spoczywają na podmiotach wysyłających, podmiotach odbierających oraz na przewoźnikach, a dokładny ich zakres zależy od charakteru konkretnego przewozu.

W przypadku przewozów rozpoczynających się na terenie Polski, to podmiot wysyłający będzie miał obowiązek utworzyć zgłoszenie przewozu w systemie SENT, a następnie przekazać numer zgłoszenia przewoźnikowi. Natomiast jeśli przewóz rozpoczyna się poza Polską i kończy w Polsce, wówczas to podmiot odbierający powinien utworzyć zgłoszenie i przekazać jego numer przewoźnikowi. W obu tych przypadkach przewoźnicy mają obowiązek uzupełnić zgłoszenie o wymagane prawem dane oraz zapewnić przekazywanie aktualnych danych GPS na całej trasie przewozu na terenie kraju do systemu SENT, a w razie wezwania z Urzędu Celno-Skarbowego – przedstawić pojazd wraz z towarem do kontroli w wyznaczonym miejscu (tzw. dyrektywa kontroli). Ponadto, jeśli przewóz kończy się na terenie Polski, wówczas podmiot odbierający ma obowiązek zamknąć zgłoszenie, uzupełniając je o informację o ilości odebranego towaru. Natomiast w przypadku przewozów tranzytowych, rozpoczynających się i kończących poza Polską, obowiązek utworzenia zgłoszenia spoczywa na przewoźniku. Do wykonywania czynności w systemie SENT służy Platforma Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC). Zachęcamy, aby nie pozostawiać utworzenia konta na ostatnią chwilę, lecz zrobić to z wyprzedzeniem.

Jeśli chcą Państwo szczegółowo poznać obowiązki związane z monitorowaniem SENT – zapraszamy do udziału w prowadzonych przez nas szkoleniach on-line. Na szkoleniach szczegółowo omawiamy obowiązki ciążące na poszczególnych podmiotach zaangażowanych w przewozy objęte systemem SENT, a także wyłączenia z systemu monitorowania. Dzięki udziałowi w szkoleniu dowiedzą się Państwo, kiedy przewozy podlegają zgłoszeniom i jak sprostać wymaganiom ustawowym, aby zmniejszyć ryzyko nałożenia przez organy KAS kar pieniężnych. Bazując na naszym wieloletnim doświadczeniu, dziesiątkach przeprowadzonych szkoleń oraz setkach poprowadzonych spraw zwrócimy również uwagę na to, co najczęściej sprawia problemy w praktyce. Szkolenie jest dedykowane zarówno dla podmiotów wysyłających, podmiotów odbierających, jak i dla przewoźników.

Więcej informacji o najbliższym szkoleniu dostępnych jest pod tym linkiem.

Możemy również przeprowadzić indywidualne szkolenie w Państwa firmie, uwzględniające specyfikę Państwa działalności i występujące w niej konkretne zagadnienia. Osoby zainteresowane dedykowanym szkoleniem zapraszamy do kontaktu.

Przygotował: apl. radc. Kacper Depta