Kara za przekroczenie maksymalnej ceny paliw – ile wynosi?

Kara za przekroczenie maksymalnej ceny paliw może wynieść do 1 000 000 zł. Nie oznacza to jednak, że każde naruszenie uzasadnia nałożenie sankcji w maksymalnej wysokości. Ustawa określa górną granicę, natomiast konkretną kwotę organ określa po dokonaniu oceny różnych okoliczności konkretnej sprawy.

Znaczenie mają m.in. skala i czas trwania naruszenia, osiągnięta korzyść oraz działania podjęte przez przedsiębiorcę po wykryciu nieprawidłowości. Kary mogą być bardzo surowe, dlatego przedsiębiorca prowadzący stację paliw powinien zadbać o zgodność ceny w całym procesie sprzedaży.

Za co dokładnie grozi kara za przekroczenie maksymalnej ceny paliw?

Podstawę odpowiedzialności stanowi ustawa z 16 lutego 2007 roku o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym.

Zgodnie z art. 63 ust. 1 pkt 23–24 tej ustawy karze podlega podmiot, który:

• nie stosuje maksymalnej ceny paliw ciekłych ogłoszonej w obwieszczeniu,
• oferuje do sprzedaży paliwa ciekłe po cenie wyższej niż cena maksymalna ogłoszona w obwieszczeniu.

Jedno naruszenie dotyczy sprzedaży paliwa po cenie wyższej niż ogłoszona, a drugie – oferowania paliwa po cenie wyższej niż maksymalna. Rozróżnienie to ma takie znaczenie, że odpowiedzialność za oferowanie paliwa po cenie wyższej od wyznaczonej nie wymaga wykazania, że klient rzeczywiście dokonał zakupu. Z kolei prawidłowa cena na tablicy informacyjnej nie wyklucza naruszenia, jeżeli w systemie sprzedażowym pozostaje cena wyższa od dopuszczalnej i według niej rozliczona jest transakcja.

Kiedy obowiązuje maksymalna cena paliwa?

Mechanizm przewidziany w art 34a ustawy jest powiązany z okresem obowiązywania obniżonych stawek VAT dla wskazanych w przepisach paliw ciekłych. Ocena naruszenia wymaga więc ustalenia, czy w dniu objętym kontrolą obowiązywał ten mechanizm i jaki limit dotyczył konkretnego paliwa.

Maksymalne ceny ogłaszane są w obwieszczeniach publikowanych w Monitorze Polskim. Cena określona w obwieszczeniu obowiązuje następnego dnia po jego ogłoszeniu. Ustawa przewiduje również zasadę utrzymania ceny ogłoszonej przed dniami wolnymi do następnego dnia roboczego włącznie.

Ile wynosi kara za przekroczenie maksymalnej ceny paliwa?

Art. 63 ust. 18 ustawy stanowi, że kara wynosi do 1 000 000 zł. Jest to zatem tzw. kara względnie określona, tzn. taka której górna granica została określona, ale nie ma jednej stałej kwoty.

Nie jest to również prosty mechanizm polegający na pomnożeniu np. nadpłaty ponad ustaloną cenę maksymalną przez określony współczynnik.. Różnica między ceną zastosowaną a dopuszczalną ma znaczenie, ale wysokość kary wymaga szerszej oceny.

Należy oddzielić dwa zagadnienia: ustalenie, czy doszło do naruszenia, oraz określenie jego konsekwencji. Nawet niewielkie przekroczenie może oznaczać naruszenie przepisów. Analiza trafiających do nas decyzji prowadzi do wniosku, że przyczyną nakładania kar nie są celowe (umyślne) działania przedsiębiorców, ale przeoczenia, np. nieprzestawienie ceny w kolejnym dniu (od rana) i zatankowanie jakiejś liczby klientów po wyższej cenie z dnia poprzedniego.

Jakie kryteria decydują o wysokości kary?

Art. 64 ust. 8 ustawy odsyła w zakresie wymiaru kary do działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego. Podstawowe kryteria zawiera art. 189d k.p.a. Przepis ten stanowi, że wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę:

• wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia;
• częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara;
• uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe;
• stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa;
• działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa;
• wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła;
• w przypadku osoby fizycznej – warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana.

W praktyce liczbę transakcji i ilość sprzedanego paliwa warto analizować przy ocenie skali naruszenia. Sama liczba transakcji nie zastępuje jednak oceny pozostałych okoliczności.

Czy niewielkie przekroczenie ceny paliwa również może skutkować karą?

Przepisy nie ustanawiają dopuszczalnego marginesu przekroczenia maksymalnej ceny paliw. Dlatego niewielka różnica w cenie nie oznacza automatycznie braku odpowiedzialności.

Jej rozmiar pozostaje jednak istotny przy ustaleniu wysokości kary. Należy uwzględnić zarówno różnicę na liczbie, jak i całkowitą wartość przekroczeń, czas ich występowania oraz liczbę transakcji. Nie można utożsamiać każdego przekroczenia z takim samym stopniem dolegliwości i sankcji. Inaczej będzie należało potraktować krótkotrwałą pomyłkę (przeoczenie) i długotrwałe stosowanie zawyżonych cen – ważna będzie ocena skali naruszeń.

Czy błąd pracownika zwalnia z odpowiedzialności?

Samo wskazanie, że do pomyłki doszło z winy pracownika, nie zapewnia zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności. Prowadzący stację powinien zorganizować aktualizację cen i nadzór nad sprzedażą w sposób umożliwiający przestrzeganie maksymalnych cen.

Znaczenie ma w szczególności spójność danych na pylonie, dystrybutorach i w systemie sprzedażowym. Zmiana ceny tylko w jednym z tych miejsc może pozostawić nieprawidłowości w pozostałych.

Przyczyna błędu nadal wymaga wyjaśnienia. Dokumentacja aktualizacji, instrukcje dla pracowników i historia zmian w systemie mogą pomóc ocenić stopień przyczynienia się przedsiębiorcy oraz działania podjęte po wykryciu problemu. Brak celowego działania może być wzięty przez organ pod uwagę, ale nie zwalnia z odpowiedzialności.

Kto nakłada karę za przekroczenie maksymalnej ceny paliw?

Karę wymierza Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego. Zgodnie z artykułem 64 ustęp 8 ustawy właściwy jest naczelnik, który przeprowadził kontrolę celno-skarbową. Rozstrzygnięcie następuje w drodze decyzji administracyjnej. Do postępowania stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, natomiast do wymiaru kary – przepisy działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego.

To bardzo ciekawe i jednocześnie prawidłowe rozwiązanie – połączenie dwóch regulacji. Jedna określa zasady prowadzenia postępowania (ordynacja podatkowa), a druga kryteria ustalenia wysokości kary (k.p.a.).

Pomoc prawna w sprawie kar za przekroczenie maksymalnej ceny paliw

Pomoc prawna w sprawie kar za przekroczenie maksymalnej ceny paliw obejmuje m. in. przygotowanie wyjaśnień i wniosków dowodowych oraz analizę dokumentów. Argumentacja powinna odnosić się do konkretnych danych dotyczących działalności stacji, przyczyn uchybienia i jego rzeczywistych rozmiarów oraz skutków.

W tym celu można skontaktować się z adwokatem dr Dawidem Korczyńskim – tel. +48 691 839 919