W jakiej formie najlepiej prowadzić firmę transportową?

PrawnicyTransportu.pl2 komentarze

Klienci często zadają pytanie: w jakiej formie najlepiej prowadzić firmę transportową? Czy jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą (tzw. jednoosobowa działalność gospodarcza), czy w formie spółki, a jeżeli spółki to jakiej?

Na to pytanie nie ma jednej uniwersalnej odpowiedzi.

Co ważne z pytaniem o formę prawną często spotykamy się, gdy działalność już jest prowadzona, i – albo bardzo dobrze się rozwija, – albo pojawiły się jakieś problemy. Dlatego nad formą prawną prowadzenia działalności warto zastanowić się przed jej rozpoczęciem. Natomiast w przypadku gdy jest już ona prowadzona i się rozwija, warto  przemyśleć czy  jej forma jest optymalna i nie wymaga zmiany. Raz wybrana forma prawna nie musi być raz na zawsze, można ją zmieniać. Wiąże się to jednak z kosztami, dlatego warto ją przemyśleć już na samy początku.

O formach prowadzenia działalności gospodarczej powstało wiele publikacji i można by ten temat zgłębiać bez końca. Dlatego w tym wpisie oczywiście nie napiszemy wszystkiego. Postaramy się jednak opisać to zagadnienie z punktu widzenia prawa, podatków, rachunkowości i bardzo praktycznie. Tak żeby czytający miał obraz zagadnienia i wiedział gdzie dalej poszukiwać odpowiedzi na bardziej szczegółowe pytania.

W przypadku gdy chcemy sami prowadzić działalność gospodarczą (bez wspólników) mamy do wyboru dwie formy – jednoosobową działalność lub jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Gdy firmę chcemy prowadzić w kilka osób możemy wybrać formę spółki cywilnej, spółki prawa handlowego –  osobowej (jawnej, komandytowej, komandytowo-akcyjnej) lub kapitałowej (spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej). Każda z form prawnych ma swoje zalety i wady.

Indywidualna działalność gospodarcza.

W przypadku indywidualnej działalności gospodarczej to osoba fizyczna jest przedsiębiorcą. Firmą  osoby fizycznej (czyli nazwą pod którą działa) jest jej imię i nazwisko (obowiązkowo) oraz dowolne określenie (nieobowiązkowo).  NIP firmy jest taki sam jak osoby fizycznej. Działalność taka podlega wpisowi do CEIDG (Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej). Założenie działalności nie wymaga określonego prawem minimalnego kapitału zakładowego. W przypadku takiej formy działalności osoba ją prowadząca ponosi  nieograniczoną odpowiedzialność za zobowiązania cywilnoprawne i podatkowe całym swoim majątkiem. Całość zysku przypada właścicielowi. To osoba fizyczna jest podatnikiem podatku VAT. Również osoba fizyczna jest podatnikiem podatku dochodowego. W zakresie podatku dochodowego można wybrać opodatkowanie  wg. tzw. skali podatkowej (18 % i 32 %), podatek liniowy (19 %), ryczałt od przychodów ewidencjonowanych (5,5 % lub 8,5 %).  Przedsiębiorca prowadzący indywidualną działalność może zatrudniać pracowników. Problem obecnie stanowi możliwość kontynuowanie działalności w przypadku śmierci osoby fizycznej. Osoba fizyczna może zbyć prowadzone przez siebie przedsiębiorstwo. Zaletę tego rodzaju działalności jest łatwość jej założenia, niskie początkowe koszty prowadzenia księgowości (tzw. uproszczona, a nie pełna księgowość), tzw. „mały ZUS” przez pierwsze 24 miesiące prowadzenia. Również zakończenie działalności w tym przypadku nie jest skomplikowane. Licencja transportowa wydawana jest na osobę fizyczną, zatem w przypadku zbycia przedsiębiorstwa nie przejdzie ona na nabywcę. Podobnie będzie z koncesjami i innymi pozwoleniami. Oczywiście praktyka radzi sobie z tym problemem, ale jednak on istnieje.

Spółka cywilna (S.C.).

Spółka cywilna nie jest spółką prawa handlowego, ale umową regulowaną przez kodeks cywilny. Spółka cywilna nie jest przedsiębiorcą, przedsiębiorcami są jej wspólnicy. Spółka cywilna posiada swój NIP, Regon. To nie spółka, ale jej wspólnicy podlegają wpisowi do CEIDG, przy czym w przypadku każdego ze wspólników jest informacja, że jest on wspólnikiem spółki cywilnej. Do zawarcia S.C. wystarczy umowa w zwykłej formie pisemnej. Prowadzenie działalności w formie S.C. nie wymaga określonego prawem minimalnego kapitału zakładowego. W zakresie podatku dochodowego podatnikami są wspólnicy spółki cywilnej, którzy mogą wybrać formy opodatkowania takie jak w przypadku indywidualnej działalności gospodarczej, tj. skalę podatkową (18 % i 32 %), podatek liniowy (19 %), ryczałt od przychodów ewidencjonowanych (5,5 % lub 8,5 %).  W zakresie podatku VAT podatnikiem jest spółka cywilna- inaczej niż w przypadku podatku dochodowego. Spółka cywilna może zatrudniać pracowników. W przypadku takiej formy prowadzenia działalności wspólnicy ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za zobowiązania cywilnoprawne i podatkowe. W przypadku spółki cywilnej korzystniej niż w przypadki działalności indywidualnej  ma się kwestia kontynuowania działalności gospodarczej w przypadku śmierci wspólnika. Umowa spółki może przewidywać kontynuowanie działalności w przypadku śmierci wspólnika. Również zawarcie umowy spółki cywilnej nie jest skomplikowane. Zaletą są również niskie początkowe koszty prowadzenia księgowości (tzw. uproszczona, a nie pełna księgowość, która jest obowiązkowa dopiero gdy  przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej  2 000 000 euro). Zakończenie prowadzenia działalności w formie S.C. jest nieskomplikowane, wymaga jedynie uchwały o jej rozwiązaniu i zgłoszenie tego do CEIDG. Wspólnik spółki cywilnej może również korzystać z tzw. „małego ZUS”. Licencja transportowa wydawana jest dla wspólników, a nie dla spółki. Spółka cywilna nie jest spółką osobową, nie jest przedsiębiorcą. W związku z tym, w przypadku rozwoju działalności, wcześniej bądź później mogą pojawić się problemy wynikające z jej nietypowego charakteru.

Spółki prawa handlowego:

Spółki osobowa (jawna, komandytowa, komandytowa akcyjna):

Spółka jawna (sp.j.).

Spółka jawna jest osobową osobową spółką prawa handlowego. To spółka, a nie jej wspólnicy, jest przedsiębiorcą.Spółka jawna w obrocie gospodarczym występuje pod własną firmą, która powinna zawierać nazwisko co najmniej jednego wspólnika. Do założenia spółki jawnej potrzebna jest umowa w zwykłej formie pisemnej oraz rejestracja w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS). Spółka jawna posiada swój numer NIP , Regon i KRS. Prowadzenie działalności w formie spółki jawnej nie wymaga określonego prawem minimalnego kapitału zakładowego. W zakresie podatku dochodowego podatnikami są wspólnicy spółki jawnej, którzy mogą wybrać formy opodatkowania takie jak w przypadku indywidualnej działalności gospodarczej, tj. skalę podatkową (18 % i 32 %), podatek liniowy (19 %), ryczałt od przychodów ewidencjonowanych (5,5 % lub 8,5 %).  W zakresie podatku VAT podatnikiem jest spółka jawna- inaczej niż w przypadku podatku dochodowego. Spółka jawna może zatrudniać pracowników. W przypadku takiej formy prowadzenia działalności wspólnicy ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność całym swoim majątkiem za zobowiązania cywilnoprawne i podatkowe, pomimo że odpowiedzialność ta jest subsydiarna. W przypadku spółki jawnej, podobnie jak w przypadku spółki cywilnej, korzystniej niż w przypadki działalności indywidualnej  ma się kwestia kontynuowania działalności gospodarczej w przypadku śmierci wspólnika. Umowa spółki może przewidywać kontynuowanie działalności w przypadku śmierci wspólnika. Zaletą spółki jawnej są również niskie początkowe koszty prowadzenia księgowości (tzw. uproszczona, a nie pełna księgowość, która jest obowiązkowa dopiero gdy  przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 1 200 000 euro). Działalność spółki jawnej można zakończyć na dwa sposoby, tj. poprzez jej likwidację lub poprzez jej rozwiązanie bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego (art 67  § 1 k.s.h.) – forma uproszczona. Wspólnicy spółki jawnej, rozpoczynając jej prowadzenie, nie mogą korzystać z tzw. „małego ZUS”.  „Udziały”, a dokładnie ogół praw i obowiązków w spółce jawnej może zostać zbyty, oznacza to, że w spółce mogą zmieniać się wspólnicy bez uszczerbku dla jej funkcjonowania. Licencja transportowa wydawana jest dla Spółki.  Stroną umów, licencji i pozwoleń jest spółka jawna, a nie jej wspólnicy. Oznacza to, że zmiana wspólników nie ma wpływu na zawarte przez spółkę umowy, posiadane przez nią licencje, koncesje i pozwolenia.

Spółka komandytowa (sp.k.).

Spółka komandytowa jest osobową spółką prawa handlowego. To spółka, a nie jej wspólnicy, jest przedsiębiorcą. Spółka komandytowa w obrocie gospodarczym występuje pod własną firmą, która powinna zawierać nazwisko lub nazwę co najmniej jednego wspólnika – komplementariusza. Prowadzenie działalności w formie spółki komandytowej cieszy się co raz większą popularnością. Wynika to zakresu odpowiedzialności obowiązującej w tego rodzaju spółkach przy jednoczesnym korzystnym jej opodatkowaniu. W spółce komandytowej za zobowiązania spółki co najmniej jeden wspólnik (komplementariusz) odpowiada w sposób nieograniczony, a odpowiedzialność pozostałych wspólników komandytariuszy  jest ograniczona do wskazanych przez nich kwot – sum komandytowych. Jednocześnie prowadzenie działalności w formie spółki komandytowej nie wymaga określonego prawem minimalnego kapitału zakładowego. Jednak do założenia sp.k. potrzebny jest akt notarialny (chyba że spółka zakładana jest w formie elektronicznej – S24) i rejestracja w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS). Spółka komandytowa posiada swój numer NIP , Regon i KRS. W zakresie podatku dochodowego podatnikami są wspólnicy sp.k., którzy mogą wybrać formę opodatkowania wg skali lub podatek liniowy (nie ma możliwości wyboru opodatkowania w formie ryczałt od przychodów ewidencjonowanych). W zakresie podatku VAT podatnikiem jest spółka. Spółka komandytowa może zatrudniać pracowników. W przypadku sp. k., podobnie jak w przypadku spółki cywilnej i jawnej, korzystniej niż w przypadki działalności indywidualnej  ma się kwestia kontynuowania działalności gospodarczej w przypadku śmierci wspólnika. Umowa spółki może przewidywać kontynuowanie działalności w przypadku śmierci wspólnika. Zaletą sp. k. są również niskie początkowe koszty prowadzenia księgowości (tzw. uproszczona, a nie pełna księgowość, przy czym dotyczy to tylko mikro jednostek). Prowadzenie tzw. pełnej księgowości będzie obowiązkowe w sytuacji gdy wspólnikiem Sp.k. będzie spółka z o.o. – spotykana konstrukcja „X” Sp. z o.o. Sp.k. Zakończenie działalności spółki komandytowej wymaga przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego, nie  istnieje możliwość jej rozwiązania w tzw. trybie uproszczonym, jak ma to miejsce w przypadku spółki jawnej.  „Udziały”, a dokładnie ogół praw i obowiązków w sp. k. może zostać zbyty, oznacza to, że w spółce mogą zmieniać się wspólnicy bez uszczerbku dla jej funkcjonowania. Licencja transportowa wydawana jest dla Spółki.  Stroną umów, licencji i pozwoleń jest spółka, a nie jej wspólnicy. Oznacza to, że zmiana wspólników nie ma wpływu na zawarte przez spółkę umowy, posiadane przez nią licencje, koncesje i pozwolenia.

Spółka komandytowa-akcyjna (S.K.A.).

Spółka komandytowo-akcyjna jest osobową spółką prawa handlowego. To spółka, a nie jej wspólnicy, jest przedsiębiorcą. Spółka komandytowo-akcyjna w obrocie gospodarczym występuje pod własną firmą, która powinna zawierać nazwisko co najmniej jednego wspólnika – komplementariusza. Odpowiedzialność w S.K.A. wygląda następująco: wobec wierzycieli za zobowiązania spółki odpowiada co najmniej jeden wspólnik bez ograniczeń (komplementariusz), natomiast odpowiedzialności nie ponoszą wspólnicy będący akcjonariuszami.  Założenie S.K.A. wymaga kapitału zakładowego w wysokości co najmniej 50.000,00 zł. Do założenia S.K.A. potrzebny jest akt notarialny i rejestracja w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS). Spółka posiada swój numer NIP , Regon i KRS.W zakresie podatku dochodowego  to S.K.A. jest podatnikiem (inaczej niż w przypadku s.c., sp.j. i sp. k.). Kwestia opodatkowania dochodów S.K.A. i jej wspólników to dłuższy temat. W tym miejscu należy zaznaczyć jedynie, że jest to skomplikowana kwestia i co do zasady opodatkowanie S.K.A. jest mniej korzystne niż w przypadku s.c., sp.j. i sp.k. W zakresie podatku VAT podatnikiem jest spółka – tak samo jak w przypadku s.c., sp.j. i sp.k. Spółka komandytowa-akcyjna może zatrudniać pracowników. W przypadku S.K.A. korzystnie wygląda kwestia  kontynuowania działalności gospodarczej w przypadku śmierci wspólnika. S.K.A. jest zobowiązana do prowadzenia tzw. pełnej księgowości, ciążą na niej również inne obowiązki formalne. Z tego punktu widzenia prowadzenie S.K.A. jest droższe niż pozostałych spółek osobowych. Zakończenie działalności spółki komandytowo-akcyjnej wymaga przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego, nie  istnieje możliwość jej rozwiązania w tzw. trybie uproszczonym, jak ma to miejsce w przypadku spółki jawnej. Akcje w S.K.A. mogą być zbywane. Oznacza to, że zmiana składu osobowego spółki nie ma wpływu na jej funkcjonowanie. Licencja transportowa wydawana jest dla Spółki.  Stroną umów, licencji i pozwoleń jest spółka, a nie jej wspólnicy lub akcjonariusze. Oznacza to, że zmiana wspólników nie ma wpływu na zawarte przez spółkę umowy, posiadane przez nią licencje, koncesje i pozwolenia. W praktyce S.K.A. jest rzadko spotykaną spółką z uwagi na jej „niejednolity” charakter – z jednej strony jest spółką osobową, z drugiej strony jest opodatkowana jak osoba prawna, stosunkowo wysokie koszty jej prowadzenia. Są jednak przedsięwzięcia gospodarcze w przypadku których S.K.A.  będzie optymalnym wyborem.

Spółki kapitałowe (Spółka z o.o., Spółka Akcyjna):

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (Sp. z o.o.).

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest kapitałową spółką prawa handlowego.Cechami charakteryzującymi Sp. z o.o. są: kapitał zakładowy (co najmniej 5.000 zł), osobowość prawna, majątek spółki jest odrębny od majątku udziałowców, to spółka a nie jej udziałowcy ponosi odpowiedzialność za swoje zobowiązania (wyjątek stanowi odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki – odrębny temat, w tym miejscu wymagający jedynie zasygnalizowania), rozdzielenie sfery właścicielskiej od sfery zarządzania. Do założenia Sp. z o.o. potrzebna jest umowa spółki w formie aktu notarialnego  (chyba że spółka zakładana jest w formie elektronicznej – S24 – co raz częściej) i rejestracja w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS). Sp. z o.o. posiada swój numer NIP , Regon i KRS. Spółka jest podatnikiem podatku dochodowego do osób prawnych (CIT), a z wypracowanego przez spółkę zysku wypłacana jest wspólnikom dywidenda. Polega to na tym, że zyski wypracowane przez Spółkę są opodatkowane raz na poziomie spółki (CIT), a następnie po ich wypłaceniu na poziomie wspólnika (PIT). Jest to tzw. podwójne opodatkowanie Sp. z o.o. Jest to oczywiście duże uproszczenie, a zagadnienie opodatkowania Sp. z o.o. w tym miejscu zostało wyłącznie zasygnalizowane. W zakresie podatku VAT podatnikiem jest spółka. Podatek VAT płacony jest raz – na poziomie spółki, dywidenda wypłacana wspólnikom nie podlega VAT. W przypadku Sp. z o.o. korzystnie wygląda kwestia dziedziczenia. Śmierć udziałowca nie wpływa na kontynuowanie działalności przez spółkę. Udziały w sp. z o.o. co do zasady mogą być zbywane (ograniczenia w tym zakresie można wskazać w umowie, a niektóre będą wynikały z przepisów prawa). Oznacza to, że w spółce mogą zmieniać się wspólnicy bez uszczerbku dla jej funkcjonowania. Licencja transportowa wydawana jest dla Spółki.  Stroną umów, licencji, koncesji i pozwoleń jest spółka, a nie jej wspólnicy. Oznacza to, że zmiana wspólników nie ma wpływu na zawarte przez spółkę umowy, posiadane przez nią licencje, koncesje i pozwolenia. Sp. z o.o. zobowiązana jest prowadzić pełną księgowość, sporządzać i składać sprawozdania finansowe. Zakończenie działalności spółki wymaga przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego.

Spółka Akcyjna (S.A.).

Spółka Akcyjna jest kapitałową spółką prawa handlowego.Cechami charakteryzującymi S.A. są: kapitał zakładowy (co najmniej 100.000 zł), osobowość prawna, majątek spółki jest odrębny od majątku akcjonariuszy, to spółka a nie jej akcjonariusze ponosi odpowiedzialność za swoje zobowiązania (wyjątek stanowi odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki – odrębny temat, w tym miejscu wymagający jedynie zasygnalizowania), rozdzielenie sfery właścicielskiej od sfery zarządzania. Do założenia S.A. potrzebny jest statut w formie aktu notarialnego  i rejestracja w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS). Ponadto konieczne jest spełnienie innych formalnych wymagań.  S. A. posiada swój numer NIP , Regon i KRS. Spółka jest podatnikiem podatku dochodowego do osób prawnych (CIT), a z wypracowanego przez spółkę zysku wypłacana jest akcjonariuszom dywidenda. Polega to na tym, że zyski wypracowane przez Spółkę są opodatkowane raz na poziomie spółki (CIT), a następnie po ich wypłaceniu na poziomie akcjonariuszy (PIT). Jest to tzw. podwójne opodatkowanie. Jest to oczywiście duże uproszczenie, a zagadnienie opodatkowania S.A. w tym miejscu zostało wyłącznie zasygnalizowane. W zakresie podatku VAT podatnikiem jest spółka. Podatek VAT płacony jest raz – na poziomie spółki, dywidenda wypłacana akcjonariuszom nie podlega VAT. W przypadku S.A. korzystnie wygląda kwestia dziedziczenia. Śmierć akcjonariuszy nie wpływa na kontynuowanie działalności przez spółkę. Akcje w S.A. co do zasady mogą być zbywane (ograniczenia w tym zakresie można wskazać w statucie, a niektóre będą wynikały z przepisów prawa). Oznacza to, że w spółce mogą zmieniać się akcjonariusze bez uszczerbku dla jej funkcjonowania. Licencja transportowa wydawana jest dla Spółki.  Stroną umów, licencji, koncesji i pozwoleń jest spółka, a nie jej akcjonariusze. Oznacza to, że zmiana wspólników nie ma wpływu na zawarte przez spółkę umowy, posiadane przez nią licencje, koncesje i pozwolenia. S.A. zobowiązana jest prowadzić pełną księgowość, sporządzać i składać sprawozdania finansowe. Zakończenie działalności spółki wymaga przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego. Ta forma organizacyjna przedsiębiorstwa przeznaczona jest głównie dla większych podmiotów.

 

{ 2 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

Patrycja Grudzień 8, 2017 o 22:09

Witam a czy licencja na transport w spółce S.A może być otrzymaną przez certyfikat osoby zatrudnionej na stanowisku kierownika transportu (zarządzającego transportem w spółce)

Odpowiedz

PrawnicyTransportu.pl Grudzień 11, 2017 o 18:39

Tak. Osoba zarządzająca transportem nie musi wchodzić do organów spółki. Zatem jeżeli w spółce jest osoba która posiada certyfikat i ta osoba będzie zarządzać transportem, to spółka, jeżeli będą spełnione pozostałe wymagania, powinna otrzymać licencję.

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis:

Następny wpis: