Czy monitorowanie przewozu paliw dotyczy rolników?

Dawid KorczynskiKomentarze (0)

W związku z wejściem w życie tzw. pakietu przewozowego pojawił się problem, czy dostawy paliwa dla rolników podlegają monitorowaniu zgodnie z wymogami obowiązującej od 18 kwietnia 2017 r. ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów?

Co do zasady, system monitorowania drogowego przewozu towarów dotyczy wyłącznie podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Zatem monitorowaniu podlegają dostawy paliwa tylko w sytuacji gdy dokonywane są na rzecz odbiorcy prowadzącego działalność gospodarczą. Wynika to wprost z redakcji art. 2 pkt  5 i art. 2 pkt 6 ustawy. Z przepisów tych należy wywieść, że jeżeli dostawa będzie dokonywana na rzecz osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej to nie będzie ona podlegała  monitorowaniu.

Problem mogą stanowić dostawy paliwa dla rolników, jeżeli jego ilość przekracza 500 litrów. Ministerstwo Finansów m. in. w piśmie z dnia 26.4.2017 r. SC5.0723.37.2017 wyjaśniło czym jest prowadzenie działalności rolniczej, że jej prowadzenie na mocy art. 3 pkt 1 ustawy z 2.7.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej  wyłączone jest spod działania tej ustawy i stąd wniosek, że prowadzenie działalności rolniczej nie jest tożsame z prowadzeniem działalności gospodarczej, a rolnik prowadzący działalność rolniczą nie podlega wpisowi do centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Jednocześnie MF wskazało, że bez znaczenia dla ustalenia kręgu podmiotów obowiązanych do  realizacji postanowień ustawy  o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów jest sposób opodatkowania działalności rolniczej prowadzonej przez rolników, np.  jako  rolnik ryczałtowy w podatku od towarów i usług, czy rolnik prowadzący działy specjalne produkcji rolnej w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. W ocenie MF rolnik prowadzący działalność rolniczą, o ile nie prowadzi jednocześnie działalności gospodarczej nie może być uznany za podmiot  odbierający, w rozumieniu ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów. Tym samym, według MF, dostawy paliwa dla rolników nie podlegają monitorowaniu.

Jednak pismo Ministerstwa Finansów z dnia 26.4.2017 r. znak SC5.0723.37.2017 nie stanowi interpretacji przepisów prawa podatkowego mającej walor ochronny, tzn. taki, że jeżeli podatnik zastosuje się do stanowiska wyrażonego przez MF to nie jest narażony na ewentualne negatywne konsekwencje swojego postępowania zgodnego z otrzymaną interpretacją. Tym samym pomimo, że MF wypowiedziało się pisemnie odnośnie kwestii braku obowiązku monitorowania dostaw paliwa dostarczanego dla rolników, to wypowiedź taka nie chroni dostawców paliwa przed ewentualnymi negatywnymi konsekwencjami odmiennej interpretacji przepisów przez inne organy.

W mojej ocenie istnieją wątpliwości co do prawidłowości stanowiska wyrażonego przez Ministerstwo Finansów w piśmie z dnia 26.4.2017 r. SC5.0723.37.2017. Wynikają one z tego, że  założono w nim, że  działalność rolnicza nie stanowi działalności gospodarczej bowiem na podstawie art. 3 ust 1 ustawy  o swobodzie działalności gospodarczej wyłączona jest spod działania tej ustawy. Nie jest to jednak takie pewne.  Zgodnie z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej z 2.7.2004 r. przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą (art. 4 ust. 1). Podobną definicję przedsiębiorcy zawiera art. 43.1 kodeksu cywilnego. Co prawda zgodnie z art. 3 o.s.d.g. przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie stosuje się do działalności wytwórczej w rolnictwie w obszarze upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego, a także działalności agroturystycznej oraz wyrobu wina we wskazanym zakresie. To jednak wskazany przepis nie eliminuje działalności rolniczej z kategorii działalności gospodarczej. Można nawet wywodzić, że skoro ustawodawca zdecydował się na takie wyłączenie, to uznał działalność rolniczą za działalność gospodarczą, jednocześnie wyłączając ją spod działania ustawy o.s.d.g. W przeciwnym razie wykluczenie w ogóle nie byłoby potrzebne. W tym zakresie należy wrócić uwagę na uchwałę Sądu Najwyższego z 26.2.2015 r., III CZP 108/14, w której odwołano się do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2.4.2007 r., II OPS 1/07, ONSAiWSA 2007, nr 3, poz. 62, oraz wyroku NSA z 29.8.2007 r., II OSK 1618/06, nie publ. i wskazano, że „niczego w kwalifikacji działalności gospodarczej nie zmienia art. 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, stwierdzający, że przepisów tej ustawy nie stosuje się do działalności wytwórczej w rolnictwie (…). Wyłączenie przewidziane w tym przepisie, działające zresztą jedynie w ramach ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a więc w dziedzinie prawa publicznego (administracyjnego), nie odbiera działalności rolniczej cech działalności gospodarczej; działalność ta pozostaje działalnością gospodarczą (art. 2 ustawy), a jedynie nie stosuje się do niej dalszych unormowań ustawy.” Co prawda uchwała została wydana odnośnie kwestii procesowej, jednak wywód w niej zawarty ma szerszy charakter. Powyższe należy jednak opatrzyć uwagą, że nie ma jednego wzorca określającego w sposób uniwersalny status rolnika jako przedsiębiorcy; zagadnienie to podlega indywidualnemu rozstrzygnięciu przy uwzględnieniu konkretnych okoliczności danego przypadku, pośród których istotne są m.in. zakres prowadzonej działalności rolniczej, jej model oraz stopień organizacyjny.

Wracając do ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów należy zauważyć, że w art. 2 pkt  5 i art. 2 pkt 6 wskazano, że dotyczy ona podmiotów „prowadzących działalność gospodarczą”, a zatem na podstawie literalnego brzmienia przepisów i powyżej przedstawionego poglądu sądów, nie można jednoznacznie stwierdzić, że dostawy paliwa dla rolników nie podlegają monitorowaniu. Wątpliwości takie nie istniałyby w sytuacji gdyby w przywołanych przepisach określających krąg podmiotów których dotyczy ustawa posłużono się sformułowaniem znanym z innych ustaw, w których chcąc wyłączyć działalność rolniczą spod ich działania używa się sformułowania „pozarolnicza działalność gospodarcza”. Zatem gdyby w przepisach (art. 2 pkt  5 i art. 2 pkt 6) użyto sformułowania „prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą” wówczas nie byłoby wątpliwości co do tego, że monitorowanie dostaw paliwa nie dotyczy rolników.

Tym samym w mojej ocenie nie jest możliwe  zajęcie jednoznacznego stanowiska, czy dostawy paliwa powyżej 500 litrów dla rolników podlegają monitorowaniu.

Z uwagi na grożące surowe kary za przewóz paliwa z naruszeniem przepisów ustawy pożądanym byłoby jednoznaczne rozstrzygnięcie przedstawionego problemu przez Ministerstwo Finansów.

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis:

Następny wpis: